Ο Akram Bassam Shaban Yassin ήταν ανώτερος αξιωματούχος της εσωτερικής ασφάλειας της Hamas
Σε μια παράλληλη εξέλιξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και έντονης διπλωματικής κινητικότητας, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) και η Γενική Υπηρεσία Ασφαλείας (GSS) πραγματοποίησαν μια στοχευμένη αεροπορική επιδρομή κοντά στην Πόλη της Γάζας, εξοντώνοντας τον Akram Bassam Shaban Yassin.
Ο Yassin ήταν ανώτερος αξιωματούχος της εσωτερικής ασφάλειας της Hamas, επικεφαλής μιας μυστικής δομής επιφορτισμένης με την προστασία και τη μετακίνηση της ηγεσίας της οργάνωσης, καθώς και με τη συλλογή πληροφοριών αντικατασκοπείας.
Σύμφωνα με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, ο Yassin συντόνιζε πρόσφατα επιθέσεις κατά στρατιωτών και πολιτών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Hamas.
Για την υλοποίηση της επιχείρησης χρησιμοποιήθηκαν πυρομαχικά ακριβείας και εναέρια επιτήρηση με στόχο την ελαχιστοποίηση των απωλειών μεταξύ των αμάχων. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας αποδυνάμωσης του μηχανισμού ασφαλείας της Hamas, καθώς τέσσερις μήνες νωρίτερα είχαν εξουδετερωθεί κι άλλα ανώτερα στελέχη.
Όπως δήλωσε εκπρόσωπος των IDF, οι ισραηλινές δυνάμεις στη Νότια Διοίκηση παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κάθε απειλής.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Pete Hegseth, πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στο Ισραήλ.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu στην αεροπορική βάση Ovda στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου σταθμεύουν αμερικανικά μαχητικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού.
Η επίσκεψη έλαβε χώρα μόλις μία ημέρα μετά τη δημόσια στήριξη που παρείχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, προς τον Benjamin Netanyahu ενόψει των επικείμενων εκλογών στο Ισραήλ, των πρώτων μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Στο πλαίσιο αυτό, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού δημοσιοποίησε βίντεο από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Benjamin Netanyahu και Donald Trump.
Ο Ισραηλινός ηγέτης ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο για τη συνδρομή στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αναμέτρησης, τονίζοντας πως «πρέπει να ολοκληρώσουν τη δουλειά» και ότι «θα την ολοκληρώσουν μαζί».
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Πεντάγωνο εξετάζει σενάρια επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων με πιθανούς στόχους τις πυρηνικές και ενεργειακές υποδομές της Τεχεράνης, αν και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Donald Trump δεν έχει λάβει ακόμη οριστικές αποφάσεις για το χρονοδιάγραμμα.
Το ιστορικό υπόβαθρο: Από τη Βρετανική Εντολή στους πολέμους της Μέσης Ανατολής
Η σημερινή ανάφλεξη στηρίζεται σε ένα μακρύ ιστορικό υπόβαθρο που χρονολογείται από την περίοδο της Βρετανικής Εντολής.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1940, η εβραϊκή οργάνωση Irgun πραγματοποίησε σειρά επιθέσεων κατά των βρετανικών αρχών, με κορύφωση τη βομβαρδιστική επίθεση στο ξενοδοχείο King David στην Ιερουσαλήμ το 1946, που στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες Άραβες, Βρετανούς και Εβραίους.
Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η τύχη της Παλαιστίνης αναδείχθηκε σε κεντρικό πεδίο διασταύρωσης των συμφερόντων της ΕΣΣΔ, των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας.
Το 1947, το ζήτημα παραπέμφθηκε στον ΟΗΕ, ο οποίος πρότεινε τη διαίρεση της περιοχής σε εβραϊκό και αραβικό κράτος, με ειδικό διεθνές καθεστώς για την Ιερουσαλήμ και την απόσυρση των βρετανικών στρατευμάτων. Η παλαιστινιακή πλευρά απέρριψε το σχέδιο.
Με την υπογραφή της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ στις 14 Μαΐου 1948, ξέσπασε αμέσως ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος, στον οποίο το Ισραήλ αντιμετώπισε τις δυνάμεις της Αιγύπτου, του Ιράκ, της Συρίας, της Υπεριορδανίας και του Λιβάνου, διευρύνοντας την επικράτειά του και δημιουργώντας ένα τεράστιο κύμα Παλαιστίνιων προσφύγων.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι στρατιωτικές αναμετρήσεις υπήρξαν συνεχείς. Το 1964 ιδρύθηκε η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO). Στον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, το Ισραήλ κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας, την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τη Δυτική Όχθη, τα Υψίπεδα του Γκολάν και τη Χερσόνησο του Σινά.
Ακολούθησαν ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ το 1973, η εισβολή στον Λίβανο το 1982 με τα δραματικά γεγονότα στα προσφυγικά στρατόπεδα της Βηρυτού, ο πόλεμος του 2006 με τη Hezbollah, καθώς και η Επιχείρηση «Αυγή» το 2022 κατά της Ισλαμικής Τζιχάντ στη Γάζα, υπό την ηγεσία των Yair Lapid και Benny Gantz.
Η διαδρομή της Hamas, η ρήξη του 2007 και η επίθεση του 2023
Η Hamas (Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης) ιδρύθηκε το 1987 κατά την πρώτη Παλαιστινιακή Ιντιφάντα από τον σεΐχη Ahmed Yassin, ως παρακλάδι της αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφόητας.
Στα αρχικά της βήματα, η οργάνωση αντιμετωπίστηκε από την ισραηλινή πλευρά ως ένας πιθανός αντίβαρος απέναντι στην PLO.
Ωστόσο, η Hamas ακολούθησε μια σκληρή ριζοσπαστική γραμμή, απορρίπτοντας τις Συμφωνίες του Όσλο.
Το 2006 επικράτησε στις παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές και μετά τον αραβικό εμφύλιο του 2007 κατέλαβε τον πλήρη έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας, οδηγώντας στη διοικητική διάσπαση των παλαιστινιακών εδαφών, με την Παλαιστινιακή Αρχή (PNA) να περιορίζεται στη Δυτική Όχθη.
Αν και το αρχικό καταστατικό της Hamas το 1988 ζητούσε την πλήρη καταστροφή του Ισραήλ, το 2017 η οργάνωση παρουσίασε ένα νέο πολιτικό έγγραφο που δεχόταν τα σύνορα του 1967, χωρίς όμως να αναγνωρίζει το ισραηλινό κράτος.
Σήμερα, η Hamas έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, την ΕΕ, το Ισραήλ, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία, ενώ χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία, το Κατάρ και η Νορβηγία διατηρούν διαφορετική στάση.
Η μεγάλη κλιμάκωση ήρθε την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν η Hamas εξαπέλυσε εκτεταμένη επίθεση στο νότιο Ισραήλ, προκαλώντας εκατόμβη θυμάτων και συλλαμβάνοντας ομήρους.
Ως επίσημο πρόσχημα προβλήθηκαν οι εντάσεις στο Τζαμί Al-Aqsa στην Ιερουσαλήμ και το ζήτημα των Παλαιστίνιων κρατουμένων, αν και αναλυτές επισημαίνουν ότι στους στόχους περιλαμβανόταν η επαναφορά του παλαιστινιακού ζητήματος στο επίκεντρο της διεθνούς γεωπολιτικής σκηνής.
Γεωπολιτικές ισορροπίες, η θέση της Ρωσίας και οι προκλήσεις για το μέλλον
Η στάση της Μόσχας παραμένει σταθερή στην ανάγκη εφαρμογής των αποφάσεων του ΟΗΕ. Παρά τις επαφές που είχε στο παρελθόν με την ηγεσία της Hamas (όπως τη συνάντηση του Sergei Lavrov με τον Ismail Haniyeh), η ρωσική ηγεσία υπό τον Vladimir Putin έχει καταδικάσει τις τρομοκρατικές μεθόδους, τασσόμενη παράλληλα υπέρ της δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων.
Στο πεδίο των περιφερειακών συμμαχιών, η σφοδρή στρατιωτική απάντηση του Ισραήλ και οι απώλειες μεταξύ των αμάχων έχουν προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις.
Οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» του 2020 για την ομαλοποίηση των σχέσεων με τον αραβικό κόσμο δέχονται σοβαρό πλήγμα, καθώς χώρες όπως το Μπαχρέιν ανέστειλαν τη συνεργασία τους, ενώ οι συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία έχουν περιέλθει σε στάση αναμονής.
Αντίθετα, ο διαμεσολαβητικός ρόλος του Κατάρ έχει ενισχυθεί σημαντικά μέσα από τις διαπραγματεύσεις για ανθρωπιστικές παύσεις και ανταλλαγές ομήρων.
Παράλληλα, η παρατεταμένη αστάθεια και οι επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη τροφοδοτούν νέες εστίες έντασης, δυσκολεύοντας τους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον για τη δημιουργία μιας σταθερής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή και αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας γενικευμένης σύγκρουσης με το Ιράν.
www.bankingnews.gr
Ο Yassin ήταν ανώτερος αξιωματούχος της εσωτερικής ασφάλειας της Hamas, επικεφαλής μιας μυστικής δομής επιφορτισμένης με την προστασία και τη μετακίνηση της ηγεσίας της οργάνωσης, καθώς και με τη συλλογή πληροφοριών αντικατασκοπείας.
Σύμφωνα με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, ο Yassin συντόνιζε πρόσφατα επιθέσεις κατά στρατιωτών και πολιτών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Hamas.
Για την υλοποίηση της επιχείρησης χρησιμοποιήθηκαν πυρομαχικά ακριβείας και εναέρια επιτήρηση με στόχο την ελαχιστοποίηση των απωλειών μεταξύ των αμάχων. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας αποδυνάμωσης του μηχανισμού ασφαλείας της Hamas, καθώς τέσσερις μήνες νωρίτερα είχαν εξουδετερωθεί κι άλλα ανώτερα στελέχη.
Όπως δήλωσε εκπρόσωπος των IDF, οι ισραηλινές δυνάμεις στη Νότια Διοίκηση παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κάθε απειλής.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Pete Hegseth, πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στο Ισραήλ.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu στην αεροπορική βάση Ovda στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου σταθμεύουν αμερικανικά μαχητικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού.
Η επίσκεψη έλαβε χώρα μόλις μία ημέρα μετά τη δημόσια στήριξη που παρείχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, προς τον Benjamin Netanyahu ενόψει των επικείμενων εκλογών στο Ισραήλ, των πρώτων μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Στο πλαίσιο αυτό, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού δημοσιοποίησε βίντεο από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Benjamin Netanyahu και Donald Trump.
Ο Ισραηλινός ηγέτης ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο για τη συνδρομή στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αναμέτρησης, τονίζοντας πως «πρέπει να ολοκληρώσουν τη δουλειά» και ότι «θα την ολοκληρώσουν μαζί».
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Πεντάγωνο εξετάζει σενάρια επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων με πιθανούς στόχους τις πυρηνικές και ενεργειακές υποδομές της Τεχεράνης, αν και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Donald Trump δεν έχει λάβει ακόμη οριστικές αποφάσεις για το χρονοδιάγραμμα.
Το ιστορικό υπόβαθρο: Από τη Βρετανική Εντολή στους πολέμους της Μέσης Ανατολής
Η σημερινή ανάφλεξη στηρίζεται σε ένα μακρύ ιστορικό υπόβαθρο που χρονολογείται από την περίοδο της Βρετανικής Εντολής.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1940, η εβραϊκή οργάνωση Irgun πραγματοποίησε σειρά επιθέσεων κατά των βρετανικών αρχών, με κορύφωση τη βομβαρδιστική επίθεση στο ξενοδοχείο King David στην Ιερουσαλήμ το 1946, που στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες Άραβες, Βρετανούς και Εβραίους.
Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η τύχη της Παλαιστίνης αναδείχθηκε σε κεντρικό πεδίο διασταύρωσης των συμφερόντων της ΕΣΣΔ, των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας.
Το 1947, το ζήτημα παραπέμφθηκε στον ΟΗΕ, ο οποίος πρότεινε τη διαίρεση της περιοχής σε εβραϊκό και αραβικό κράτος, με ειδικό διεθνές καθεστώς για την Ιερουσαλήμ και την απόσυρση των βρετανικών στρατευμάτων. Η παλαιστινιακή πλευρά απέρριψε το σχέδιο.
Με την υπογραφή της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ στις 14 Μαΐου 1948, ξέσπασε αμέσως ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος, στον οποίο το Ισραήλ αντιμετώπισε τις δυνάμεις της Αιγύπτου, του Ιράκ, της Συρίας, της Υπεριορδανίας και του Λιβάνου, διευρύνοντας την επικράτειά του και δημιουργώντας ένα τεράστιο κύμα Παλαιστίνιων προσφύγων.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι στρατιωτικές αναμετρήσεις υπήρξαν συνεχείς. Το 1964 ιδρύθηκε η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO). Στον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, το Ισραήλ κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας, την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τη Δυτική Όχθη, τα Υψίπεδα του Γκολάν και τη Χερσόνησο του Σινά.
Ακολούθησαν ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ το 1973, η εισβολή στον Λίβανο το 1982 με τα δραματικά γεγονότα στα προσφυγικά στρατόπεδα της Βηρυτού, ο πόλεμος του 2006 με τη Hezbollah, καθώς και η Επιχείρηση «Αυγή» το 2022 κατά της Ισλαμικής Τζιχάντ στη Γάζα, υπό την ηγεσία των Yair Lapid και Benny Gantz.
Η διαδρομή της Hamas, η ρήξη του 2007 και η επίθεση του 2023
Η Hamas (Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης) ιδρύθηκε το 1987 κατά την πρώτη Παλαιστινιακή Ιντιφάντα από τον σεΐχη Ahmed Yassin, ως παρακλάδι της αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφόητας.
Στα αρχικά της βήματα, η οργάνωση αντιμετωπίστηκε από την ισραηλινή πλευρά ως ένας πιθανός αντίβαρος απέναντι στην PLO.
Ωστόσο, η Hamas ακολούθησε μια σκληρή ριζοσπαστική γραμμή, απορρίπτοντας τις Συμφωνίες του Όσλο.
Το 2006 επικράτησε στις παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές και μετά τον αραβικό εμφύλιο του 2007 κατέλαβε τον πλήρη έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας, οδηγώντας στη διοικητική διάσπαση των παλαιστινιακών εδαφών, με την Παλαιστινιακή Αρχή (PNA) να περιορίζεται στη Δυτική Όχθη.
Αν και το αρχικό καταστατικό της Hamas το 1988 ζητούσε την πλήρη καταστροφή του Ισραήλ, το 2017 η οργάνωση παρουσίασε ένα νέο πολιτικό έγγραφο που δεχόταν τα σύνορα του 1967, χωρίς όμως να αναγνωρίζει το ισραηλινό κράτος.
Σήμερα, η Hamas έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ, την ΕΕ, το Ισραήλ, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία, ενώ χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία, το Κατάρ και η Νορβηγία διατηρούν διαφορετική στάση.
Η μεγάλη κλιμάκωση ήρθε την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν η Hamas εξαπέλυσε εκτεταμένη επίθεση στο νότιο Ισραήλ, προκαλώντας εκατόμβη θυμάτων και συλλαμβάνοντας ομήρους.
Ως επίσημο πρόσχημα προβλήθηκαν οι εντάσεις στο Τζαμί Al-Aqsa στην Ιερουσαλήμ και το ζήτημα των Παλαιστίνιων κρατουμένων, αν και αναλυτές επισημαίνουν ότι στους στόχους περιλαμβανόταν η επαναφορά του παλαιστινιακού ζητήματος στο επίκεντρο της διεθνούς γεωπολιτικής σκηνής.
Γεωπολιτικές ισορροπίες, η θέση της Ρωσίας και οι προκλήσεις για το μέλλον
Η στάση της Μόσχας παραμένει σταθερή στην ανάγκη εφαρμογής των αποφάσεων του ΟΗΕ. Παρά τις επαφές που είχε στο παρελθόν με την ηγεσία της Hamas (όπως τη συνάντηση του Sergei Lavrov με τον Ismail Haniyeh), η ρωσική ηγεσία υπό τον Vladimir Putin έχει καταδικάσει τις τρομοκρατικές μεθόδους, τασσόμενη παράλληλα υπέρ της δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων.
Στο πεδίο των περιφερειακών συμμαχιών, η σφοδρή στρατιωτική απάντηση του Ισραήλ και οι απώλειες μεταξύ των αμάχων έχουν προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις.
Οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» του 2020 για την ομαλοποίηση των σχέσεων με τον αραβικό κόσμο δέχονται σοβαρό πλήγμα, καθώς χώρες όπως το Μπαχρέιν ανέστειλαν τη συνεργασία τους, ενώ οι συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία έχουν περιέλθει σε στάση αναμονής.
Αντίθετα, ο διαμεσολαβητικός ρόλος του Κατάρ έχει ενισχυθεί σημαντικά μέσα από τις διαπραγματεύσεις για ανθρωπιστικές παύσεις και ανταλλαγές ομήρων.
Παράλληλα, η παρατεταμένη αστάθεια και οι επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη τροφοδοτούν νέες εστίες έντασης, δυσκολεύοντας τους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον για τη δημιουργία μιας σταθερής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή και αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας γενικευμένης σύγκρουσης με το Ιράν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών